गृहमन्त्री सुधन (सुदन) गुरुङको प्रश्न- “यो देशमा सेयरमा लगानी गर्नु कहिलेदेखि अपराध भयो?”

Exclusive: रास्वपा बालेन सरकारका गृहमन्त्री सुधन (सुदन) गुरुङले विवादास्पद शेयर लगानी सम्वन्धमा सविस्तार जवाफ दिदै आफ्नो फेसबुक स्टाटसमा लेखेका छन्- “यो देशमा सेयरमा लगानी गर्नु कहिलेदेखि अपराध भयो? …प्रश्न सरल छ, सेयरहोल्डर हुनु अपराध हो, कि चयन गरेर आरोप लगाउनु?” प्रसंग हाल अनुसन्धानका लागि प्रहरी हिरासतमा रहेका विवादास्पद व्यापारी तथा बिचौलिया दीपक भट्ट र शंकर ग्रुपका अग्रवालहरूको नाममा रहेको स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स र लिबर्टी माइक्रोमा २५ लाख रुपैयाँ बराबरको शेयर लगानी र उक्त लगानीबारे सम्पत्ति विवरणमा उल्लेख नगरेको दाबी गर्दै केही संचारमाध्यमहरूले समाचार संप्रेषण गरेपछि उनी विवादमा तानिएका थिए। गृहमन्त्री गुरुङ उहीं व्यक्ति हुन् जसलाई नेपाली मिडियाले कहिले भारतीय र कहिले तिब्बती नागरिक भनेर समाचार छापेपछि उनले नेपाली नागरिकता प्रमाणपत्र सार्वजनिक गर्नु परेको थियो। पढ्नुहोस् आफ्नो शेयर कारोबारबारे उनको जवाफः

“‼️मेरो नाम जोडिएको विषयबारे स्पष्टीकरण ‼️

पछिल्ला दिनमा मेरो नाम जोडेर विभिन्न चर्चा भइरहेका छन्। विषय अलि जटिल ढंगले प्रस्तुत भएकाले म यसलाई सरल भाषामा स्पष्ट पार्न चाहन्छु। स्पष्ट कुरा, हल्ला धेरै छन्, तर तथ्य के हो भन्ने बुझ्न जरुरी छ।

“२५ लाखको सेयर लुकाइएको” भनिएको छ। वास्तविकता के हो भने सबै सेयर एउटै प्रकृतिका हुँदैनन्। मैले धितोपत्र बजारमा कारोबार हुने सेयरहरू भनेर २ करोडभन्दा बढी लगानी सम्पत्ति विवरणमै स्पष्ट उल्लेख गरेको छु, जुन जोकोहीले मन्त्रिपरिषद्को वेबसाइटमा हेर्न सक्नुहुन्छ। स्टार माइक्रो इन्स्योरेन्स र लिबर्टी माइक्रोमा भएको लगानी पनि यही समूहभित्र समेटिएको हो। यो लुकाउने होइन, वर्गीकरणको विषय हो।

सीधा कुरा, लुकाउने मान्छेले खुला रूपमा २ करोडभन्दा बढी सम्पत्ति देखाउँदैन।

“मन्त्री हुनुअघि सेयर किनियो“ भनिएको छ। यो देशमा सेयरमा लगानी गर्नु कहिलेदेखि अपराध भयो? सम्पूर्ण कारोबार बैँकिङ च्यानलमार्फत भएको छ।

बैंकबाट गएको पैसाको सबै हिसाब हुन्छ। कहिले गयो, कहाँ गयो, कसलाई गयो सबै देखिन्छ। यस्तो हिसाब हुने पैसा कसरी लुकाउने ? कहाँ लुकाउने ?

अब स्रोतको कुरा, मैले लगानी गरेको रकम ऋण (कर्जा) मार्फत जुटाइएको हो, र त्यसको लिखित तमसुक मिति २०८०/०५/२९ को हो,जुन रेकर्डमा नै छ।

उक्त तमसुकअनुसार ऋण लिइएको रकम बैंकिङ च्यानलमार्फत आएको छ र सोही रकम लगानीमा प्रयोग गरिएको हो।

अर्थात्, पैसा कहाँबाट आयो भन्ने कुरा अनुमानको होइन, कागज र बैंक रेकर्डले प्रमाणित गर्ने विषय हो।

“विवादित व्यक्तिसँग साझेदारी” भनिएको छ। एउटै कम्पनीमा सयौँ–हजारौँ सेयरहोल्डर हुन्छन्। सेयर किन्नु भनेको सबैसँग साझेदारी गर्नु होइन। यदि त्यसैलाई आधार मान्ने हो भने त्यही कम्पनीमा लगानी गर्ने सबैलाई एउटै रूपमा दोषी ठहर गर्नुपर्ने हुन्छ, जुन न्यायोचित होइन। त्यही कम्पनीमा मिडिया हाउसदेखि बैंकसम्मका लगानी छन्। के ती सबै साझेदार वा दोषी हुन् त?

प्रश्न सरल छ, सेयरहोल्डर हुनु अपराध हो, कि चयन गरेर आरोप लगाउनु?

“Conflict of interest” को आरोप पनि उठाइएको छ। तर यस विषयमा छानबिन गर्ने निकाय गृह मन्त्रालय होइन, अर्थ मन्त्रालय अन्तर्गत रहेको सम्पत्ति शुद्धिकरण विभाग हो, र सोही निकायले प्रक्रिया अनुसार विषय हेरिरहेको छ।

यदि मैले कुनै हस्तक्षेप गरेको भए यस्तो छानबिन प्रक्रिया नै अघि बढ्ने थिएन।

यसको अर्थ स्पष्ट छ, प्रक्रिया चलिरहेको छ, प्रभाव होइन।

“पृष्ठभूमि नजाँची लगानी” भन्ने कुरा पनि उठाइएको छ। व्यापारिक लगानीमा भविष्यका सबै अवस्था पहिल्यै थाहा हुँदैन। हरेक लगानीमा जोखिम हुन्छ।

पछि भएको घटनालाई अघि गरेको निर्णयको दोष बनाउनु, यो तथ्य होइन, सुविधा अनुसारको व्याख्या हो।

“प्रतिक्रिया नदिनु” लाई पनि प्रश्न बनाइएको छ। कानुनी रूपमा संवेदनशील विषयमा हतारमा प्रतिक्रिया दिनु उपयुक्त हुँदैन।

हल्ला छिटो फैलिन्छ, तर सत्य प्रमाणसहित मात्र आउँछ।

“पार्टीको नारा र व्यवहार फरक भयो” भन्ने टिप्पणी पनि गरिएको छ। व्यक्तिगत लगानीलाई बिचौलियासँगको मिलेमतोको रूपमा व्याख्या गर्नु उचित होइन। लगानी गर्नु र बिचौलियापन गर्नु फरक कुरा हुन्, यसलाई मिसाएर राजनीति गर्न सजिलो छ, तर सत्य त्यति सरल हुँदैन।

अन्त्यमा, म यति मात्र भन्न चाहन्छु,  आरोप र सत्य एउटै कुरा होइनन्।

निर्णय भावनाले होइन, प्रमाणका आधारमा हुनुपर्छ।

तथापि, म यस विषयमा पार्टीले गर्ने हरेक निर्णयको पूर्ण रूपमा पालना गर्नेछु र अनुसन्धानमा आवश्यक सहयोग गर्न तयार छु।

सहीदहरूको बलिदान र जेनजी आन्दोलनको मर्म हामीलाई जिम्मेवार बनाउँछ, हल्लामा होइन, प्रमाणमा उभिन।

धन्यवाद।”

गृहमन्त्री गुरुङले आफू मन्त्री बनेपछि सार्वजनिक गरेको सम्पत्ति विवरणमा बैंकमा मौजूदा रकम रू. ६१ लाख ६२ हजार ९५० र शेयर मार्केटमा रू. ४ करोड ३१ लाख ५६ हजार २०० बराबरको कारोबार रहेको उल्लेख गरेका थिए। गृहमन्त्री गुरुङको नाममा जग्गा धनकुटीको कार्कीछापमा क्षेत्रफल १९-१५-०-० को जग्गा रहेको विवरण उपलब्ध छ।